Deze nieuwe soort uit Tanzania werpt een ander licht op de eerste dinosauriërs

In dit artikel:

Een fossiel dat in 1963 tijdens een Britse expeditie in Tanzania werd gevonden en ruim zestig jaar in het Natural History Museum in Londen lag, blijkt een tot nu toe onbekende soort te zijn. Onderzoekers hebben het dier Dinodontosaurus isiyavamanda genoemd. Het leefde ongeveer 240 miljoen jaar geleden, in het Trias.

De soort was geen dinosauriër, maar een dicynodont: een grote planteneter uit een evolutionaire groep waaruit later de zoogdieren voortkwamen. Dinodontosaurus was tot nu toe alleen uit Zuid-Amerika bekend. Het Tanzaniaanse fossiel is daarom het eerste bevestigde bewijs dat het geslacht ook in Afrika leefde. De soort onderscheidt zich van Zuid-Amerikaanse verwanten door onder meer de vorm van het gehemelte, de schedel en de onderkaak. De naam verwijst naar de Wamanda, de bevolking uit het gebied waar het fossiel werd gevonden.

Voor de identificatie onderzochten wetenschappers het oude skelet opnieuw en vergeleken het met een schedel die in 2012 in dezelfde gesteentelagen was gevonden. Met micro-CT-scans konden ze de fossielen gedetailleerd bestuderen zonder ze te beschadigen. Paleontoloog Nigel Larkin vermoedde al in 1994 dat het om een nieuwe soort ging, maar moderne technieken maakten een definitieve analyse mogelijk.

De vondst heeft ook gevolgen voor de datering van de gesteenten in Tanzania. Omdat dezelfde diergroep in Tanzania en Zuid-Amerika voorkwam, kunnen de lagen op beide continenten met elkaar worden vergeleken. Nieuwe dateringen wijzen erop dat vergelijkbare Zuid-Amerikaanse afzettingen tot ongeveer tien miljoen jaar jonger kunnen zijn dan eerder aangenomen voor gesteenten in Zuid-Afrika. Daardoor zijn ook de Tanzaniaanse resten die mogelijk van zeer vroege dinosauriërs afkomstig zijn waarschijnlijk jonger dan gedacht. Ze gelden vermoedelijk niet langer als ouder dan de oudste Zuid-Amerikaanse dinosauriërs.

Vervolgonderzoek naar de Tanzaniaanse museumcollecties moet meer duidelijk maken over de beweging, voeding en leefwijze van deze planteneters.