Deze kleine vogels zorgen ervoor dat bromelia's twee keer zo snel evolueren

In dit artikel:

Kolibries blijken een grote motor achter de evolutie van bromelia’s te zijn. Onderzoekers van de University of Reading analyseerden 403 soorten uit deze plantenfamilie en ontdekten dat bromelia’s die door kolibries worden bestoven zich bijna twee keer zo snel opsplitsen in nieuwe soorten als bromelia’s die vooral op bijen, vleermuizen of andere dieren leunen. Gemiddeld ontstonden bij kolibrie-bromelia’s 2,77 nieuwe evolutionaire lijnen per miljoen jaar, tegenover 1,46 bij andere soorten.

Volgens de studie, gepubliceerd in het Botanical Journal of the Linnean Society, is die versnelling waarschijnlijk ontstaan nadat kolibries later in de evolutie een belangrijke bestuiver werden. De samenwerking tussen plant en vogel leidde vermoedelijk tot veranderingen in bloemvorm, kleur en nectar: veel kolibriebloemen zijn felgekleurd, buisvormig en rijk aan zoete nectar, wat goed aansluit bij de manier waarop deze vogels voedsel zoeken.

De onderzoekers denken ook dat het landschap meespeelt. Vooral in berggebieden groeien bromelia’s vaak in geïsoleerde groepjes, waardoor populaties makkelijker uit elkaar kunnen groeien tot nieuwe soorten. Dat helpt verklaren waarom de bromeliafamilie, waartoe ook de ananas behoort, inmiddels meer dan 3700 soorten telt.

Tegelijk maakt die sterke afhankelijkheid van kolibries bromelia’s kwetsbaar. Als kolibries teruglopen, kunnen veel bromelia’s in de problemen komen. Dat is geen vergezocht scenario: ongeveer een op de tien kolibriesoorten is bedreigd en een meerderheid neemt in aantal af. Het onderzoek laat daarmee zien dat het beschermen van kolibries ook van groot belang is voor de planten die van hen afhankelijk zijn.