Deze batterij wordt bijna zo heet als de zon en slaat 250 MWh op: absurd of geniaal?

zondag, 22 maart 2026 (11:38) - Techniek & Wetenschap

In dit artikel:

Fourth Power, een MIT‑spinout onder leiding van hoogleraar Asegun Henry en CEO Arvin Ganesan, ontwikkelt een radicaal ander type batterij: elektriciteit wordt omgezet in warmte en later weer in stroom. Het systeem pompt overtollige stroom naar een vloeistofmet het smeltpunt en naar massieve grafietblokken, die tot circa 2.400 °C worden verhit zodat ze witgloeiend licht uitstralen. Dat licht wordt door thermofotovoltaïsche (TPV) cellen — vergelijkbaar met zonnepanelen maar afgestemd op infrarood/witgloeiend licht — terug omgezet in elektriciteit.

Belangrijke technische keuzes maken dit mogelijk: grafiet blijft stabiel bij extreem hoge temperaturen en ondergaat nauwelijks degradatie, en vloeibaar tin transporteert warmte zonder te reageren met koolstof. Hogere temperaturen verhogen de power‑density, waardoor systemen compacter en goedkoper kunnen worden ontworpen. Fourth Power meldt meerdere recordprestaties, waaronder een pomp die vloeibaar tin bij zeer hoge temperaturen kan verplaatsen en TPV‑cellen met een omzettingsefficiëntie boven 40% — uitzonderlijk voor dit type technologie.

De beoogde toepassingen liggen vooral bij langdurige opslag van zonne‑ en windenergie: één basisinstallatie kan bijvoorbeeld 25 MW leveren en 250 MWh opslaan op ongeveer een half voetbalveld, wat volgens het bedrijf tot tienmaal meer energie per hectare oplevert dan conventionele systemen. Het systeem is modulair: extra modules verlengen de duur van levering (bijv. van 10 naar 20 uur). Bovendien verliest de opslag slechts circa 1% van de energie per dag, waardoor het geschikt is voor seizoens‑ of dagenlange buffervragen. Hitte kan ook direct worden ingezet in industriële processen, wat extra waarde creëert.

Later dit jaar staat een 1 MWh‑demonstratie in Bedford (Massachusetts) gepland; bij succes zou opschaling naar grootschalige inzet mogelijk lithium‑ion voor veel langdurige toepassingen overbodig maken. Fourth Power positioneert zijn technologie als goedkoper, robuuster en beter afgestemd op lange opslagperioden dan lithium‑ionbatterijen.

Knelpunten blijven echter: de echte test is grootschalige betrouwbaarheid, kostenreductie bij massaproductie en veilige exploitatie van extreem hete materialen. Prototypes tonen dat de basisfysica en engineering werken, maar grootschalige uitrol moet bewijzen dat het systeem economisch concurrerend en operationeel robuust is. Als dat lukt, kan deze thermische benadering een belangrijke schakel vormen voor het beschikbaar houden van hernieuwbare energie wanneer zon en wind ontbreken.