Deze 988 liedjes zorgen voor kippenvel: wetenschappers leggen uit waarom

In dit artikel:

Kippenvel bij muziek is geen toevallige reactie, maar ontstaat door een samenspel van verwachting, emotie en lichamelijke verwerking. Wetenschappers van onder meer de Queen Mary University of London onderzochten een lijst van 988 muziekstukken die in eerdere studies bij luisteraars kippenvel opriepen. Daarop staan uiteenlopende nummers, van Adele en U2 tot Rammstein, maar ook klassieke composities.

Het rechtop gaan staan van haren is waarschijnlijk een evolutionair overblijfsel. Bij onze harigere voorouders kon het helpen om bij gevaar groter te lijken en vijanden af te schrikken. Tegenwoordig kan hetzelfde mechanisme worden geactiveerd door sterke emoties, zonder dat er werkelijk gevaar is.

Vooral muzikale spanning speelt een rol. Onverwachte harmonieën, verrassende wendingen en langzaam opgebouwde climaxen zetten de hersenen aan het voorspellen. Wanneer de muziek net anders verloopt dan verwacht, verwerken onder meer de amygdala en andere emotiegebieden dat als een belangrijke prikkel. Zodra blijkt dat er geen echt gevaar is, kan opluchting ontstaan en komt dopamine vrij, waardoor de lichamelijke reactie prettig aanvoelt.

Ook persoonlijke herinneringen versterken het effect. Volgens neuropsycholoog Erik Scherder koppelt het brein muziek razendsnel aan emoties en ervaringen, zoals een begrafenis, een eerste liefde of een gelukkige periode. Gebieden zoals de insula helpen vervolgens zowel de emotie als lichamelijke sensaties als rillingen en kippenvel verwerken.

De onderzoekers verklaren daarmee waarom bepaalde nummers veel mensen raken, terwijl andere vooral voor één luisteraar bijzonder zijn. Een playlist met 204 muziekstukken uit het onderzoek biedt luisteraars de mogelijkheid hun eigen kippenvelnummer te vinden.