De zee rukt op rond koraaleilanden, maar waar zeevogels broeden groeit het rif mee

In dit artikel:

Natuurherstel op lage tropische koraaleilanden kan niet alleen zeevogels en inheemse planten terugbrengen, maar ook helpen om de stijgende zeespiegel op te vangen. Dat blijkt uit onderzoek van een internationaal team onder leiding van Lancaster University, waaraan ook Naturalis deelnam. De onderzoekers vergeleken 28 eilanden in de Seychellen, de Chagos-archipel en Frans-Polynesië.

Zeevogels brengen stikstof van de open oceaan naar hun broedeilanden via hun uitwerpselen. Die voedingsstoffen stimuleren algen die in koralen leven, waardoor koralen sneller kalk kunnen vormen. In de lagunes rond rattenvrije eilanden in de Chagos-archipel groeide het rif naar schatting bijna zes millimeter per jaar: 1,8 keer zo snel als bij eilanden met ratten. Dat benadert de verwachte zeespiegelstijging rond 2100 bij twee graden opwarming. Ratten eten eieren en kuikens en hebben daardoor veel vogelkolonies laten verdwijnen.

Vogelrijke eilanden leveren bovendien meer rifzand op. Papegaaivissen, zee-egels, schelpdieren en kalkalgen produceerden daar 2,3 tot 2,8 keer zoveel zand als rond eilanden met ratten. Inheems bos helpt dat zand vervolgens vast te houden: bomen zoals de pisonia hebben een veel dichter netwerk van fijne wortels dan kokospalmen. Op eilanden met overwegend inheemse begroeiing waren naar schatting 4,6 keer zoveel fijne wortels aanwezig.

De onderzoekers benadrukken dat hun studie verbanden tussen bestaande eilanden vergelijkt en geen directe verandering na rattenbestrijding meet. Ook zijn sommige berekeningen onzeker en blijft opwarming van de oceaan de grootste bedreiging voor koraal. Toch kan natuurherstel een betaalbare aanvulling zijn op technische kustbescherming, vooral op dunbevolkte atollen waar dijken vaak onhaalbaar zijn.