De wolrevolutie begon in Engeland veel eerder dan gedacht

vrijdag, 4 september 2026 (15:12) - Scientias.nl

In dit artikel:

Oude dierenbotten van 460 archeologische vindplaatsen laten zien hoe Engelse boeren tussen ongeveer 400 en 1400 na Christus hun veestapel aanpasten aan economische en maatschappelijke veranderingen. Onderzoekers van onder meer de University of Leicester en de University of York onderzochten niet alleen de aantallen runderen- en schapenbotten, maar ook de leeftijd, het geslacht en sporen van lichamelijke belasting bij de dieren.

Runderen waren aanvankelijk belangrijker dan schapen. Vanaf het midden van de zevende eeuw nam het aandeel schapen echter duidelijk toe. De onderzoekers brengen die vroege groei van de schapenhouderij in verband met de opkomst van kloostergemeenschappen, waar relatief veel schapenbotten zijn gevonden. Schapen leverden wol, vlees, melk en mest en pasten daardoor goed bij een landbouw waarin veeteelt en akkerbouw steeds meer samenhingen.

Rond het jaar 1000 kwamen schapen- en runderenresten ongeveer even vaak voor. Tegelijkertijd werden runderen vanaf de negende eeuw vaker tot op volwassen leeftijd gehouden. Vooral tussen de tiende en twaalfde eeuw wijst de leeftijd van de dieren erop dat ze veelvuldig als trekdieren werden gebruikt om zware ploegen te trekken.

Vanaf de twaalfde, en vooral de dertiende eeuw, werden runderen juist vaker jong geslacht vanwege de groeiende vraag naar vlees. Paarden namen een groter deel van het zware landwerk over, waardoor runderen waarschijnlijk vaker voor melkproductie konden worden gehouden en eerder konden worden geslacht.

Dankzij een dateringsmethode die vondsten over een doorlopende tijdlijn verdeelt, konden de onderzoekers preciezer vaststellen wanneer deze ontwikkelingen begonnen. De studie bevestigt bekende trends, maar maakt hun timing duidelijker en laat zien dat botten ook informatie geven over landbouw en economie, niet alleen over eetgewoonten.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Johan Derksen werd pisnijdig op zijn dochter: 'Ik hoorde haar dat zeggen'