De verrassende geschiedenis van de broekzak

In dit artikel:

Broekzakken hebben een lange voorgeschiedenis. Ötzi, de ijsmummie uit de Alpen, droeg 5300 jaar geleden al een tasje aan zijn gordel voor onder meer gereedschap, vuursteen en gedroogde zwammen. Ook in de middeleeuwen gebruikten mannen en vrouwen zulke gordeltassen. Uit angst voor zakkenrollers werden ze later onder de kleding gedragen, bereikbaar via een split in de stof.

In de zeventiende eeuw werden zakken voor het eerst rechtstreeks in mannenbroeken genaaid. Vrouwen bleven meestal losse zakken onder hun rokken gebruiken. Die waren vaak groot: volgens het Victoria & Albert Museum ongeveer 30 bij 40 centimeter. Aangiften van zakkenrollerij laten zien dat vrouwen er onder meer sleutels, kammen, naaisetjes en dagboeken in meenamen.

Aan het einde van de achttiende eeuw raakten slanke jurken in de mode. Grote zakken pasten daar niet bij, waardoor de handtas als alternatief ontstond. Toen vrouwen rond de wereldoorlogen vaker praktische broeken gingen dragen, werden zakken in dameskleding gangbaarder.

Toch zijn broekzakken nog altijd niet gelijk verdeeld. Onderzoeksplatform The Pudding vergeleek in 2018 tachtig populaire Amerikaanse spijkerbroeken. Voorzakken van vrouwen waren gemiddeld 48 procent korter en 6,5 procent smaller dan die van mannen. In slechts 40 procent paste een smartphone; een volledige hand paste maar in 10 procent van de vrouwenzakken. Achterzakken verschilden veel minder in formaat.

Het kleine extra zakje in een spijkerbroek is geen versiering. Sinds de uitvinding van de jeans in 1873 werd het gebruikt om een zakhorloge veilig op te bergen.