De toekomst van migratie laat zich moeilijk voorspellen. Dit weten we wél

In dit artikel:

De reacties op een video over migratie waren volgens migratiewetenschapper Saskia Bonjour sterk gepolitiseerd. Sommige kijkers bestempelden haar uitleg als links of bevooroordeeld, wat volgens haar past bij de groeiende twijfel aan wetenschappelijke kennis over controversiële onderwerpen.

Het verschil in behandeling tussen Oekraïense en Syrische vluchtelingen was deels Nederlands, maar vooral Europees beleid. Na de Russische invasie van Oekraïne activeerde de Europese Commissie voor het eerst een richtlijn voor tijdelijke bescherming van groepen die voor oorlog vluchten. Daardoor konden Oekraïners in EU-landen snel bescherming krijgen; Nederland vulde die Europese regeling aan met eigen maatregelen.

Over toekomstige migratie zijn sommige ontwikkelingen voorspelbaar, maar de gevolgen blijven onzeker. De vergrijzing zet door en kan de zorg en arbeidsmarkt onder druk zetten. Ook zal het aanbod van arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa op middellange termijn waarschijnlijk afnemen. Als de vraag naar arbeidskrachten blijft bestaan, moeten werkgevers mogelijk meer migranten uit andere regio’s aantrekken. Hoe groot die migratie wordt, hangt onder meer af van de arbeidsvraag en van de keuzes van migranten zelf.

De invloed van klimaatverandering is moeilijker vast te stellen. Wetenschappers zijn het erover eens dat klimaat niet op zichzelf migratie verklaart, maar verschillen van mening over de omvang van het effect in combinatie met armoede, politieke instabiliteit en het verlies van bestaansmiddelen. Een automatische massale migratiestroom naar Europa is daarom geen wetenschappelijke zekerheid.

Bonjour benadrukt tot slot dat Europa zijn buitengrenzen sinds de jaren negentig effectiever heeft gesloten. Vooral de combinatie van strengere visa en sancties voor vervoersbedrijven speelt daarbij een rol: luchtvaartmaatschappijen en rederijen moeten controleren of reizigers over de juiste documenten beschikken, waardoor veel mensen Europa al vóór vertrek niet kunnen bereiken.