De narwaltand blijkt ingewikkelder opgebouwd dan gedacht

In dit artikel:

De iconische ‘slagtand’ van de narwal is in feite een hoektand die bij mannetjes meestal links uit de bovenkaak groeit en meer dan twee meter lang kan worden. Een internationaal onderzoeksteam onderzocht met krachtige röntgenstraling hoe de opvallende spiraalstructuur van binnen is opgebouwd. De resultaten verschenen in Nature Communications.

De tand bestaat uit dentine en een laag cementum die, anders dan bij de meeste zoogdieren, tot aan de punt doorloopt. Beide weefsels bevatten collageenvezels en kleine kristallen. Met tensor-tomografie, uitgevoerd bij synchrotrons in drie Europese onderzoekscentra, brachten de onderzoekers de richting van deze structuren driedimensionaal in kaart.

Daarbij ontdekten ze twee in elkaar grijpende spiralen. Het cementum aan de buitenkant draait linksom, terwijl de collageenvezels in het dentine juist een rechtsdraaiende spiraal vormen. Volgens de onderzoekers werken die tegengestelde spiralen samen als de draden van een touw: ze combineren hardheid, flexibiliteit en weerstand tegen de krachten die tijdens het zwemmen op de tand inwerken.

De tand kan daarnaast dienen als biologisch archief. Omdat hij vrijwel het hele leven doorgroeit en jaarlijkse groeilagen vormt, kunnen die lagen informatie bevatten over klimaat en voedselbeschikbaarheid in het noordpoolgebied.