De klok niet meer verzetten? "Wintertijd is voor ons eigenlijk al een compromis"

In dit artikel:

Landen die stoppen met het verzetten van de klok, kiezen vanuit gezondheidsperspectief het best voor permanente wintertijd, ook wel standaardtijd genoemd. Dat concluderen Canadese onderzoekers na analyse van bestaand onderzoek. Ochtendlicht helpt de biologische klok gelijk te lopen met de dag, terwijl extra licht in de avond het inslapen uitstelt. Bij permanente zomertijd zouden mensen in de winter vaker in het donker opstaan en naar school of werk gaan.

Vooral slaap en stemming kunnen daaronder lijden. In Nederland en België heeft naar schatting 3 tot 5 procent van de bevolking een winterdepressie. Volgens slaapexperts hangen leven volgens de standaardtijd bovendien samen met minder risico’s op hoge bloeddruk, hartinfarcten en problemen met de suikerhuishouding. Tieners, avondmensen, mensen met vroege diensten en fietsers en voetgangers zijn extra kwetsbaar voor de gevolgen van donkere ochtenden en slaaptekort.

Eerdere proeven met permanente zomertijd in de Verenigde Staten, Rusland en Chili werden teruggedraaid na maatschappelijke weerstand en signalen van meer verkeersongevallen of depressies. In Nederland en België is er brede steun om de klokwissel af te schaffen; peilingen wezen in beide landen op een voorkeur voor permanente wintertijd. Toch blijven de EU-lidstaten verdeeld. De Europese Commissie onderzoekt mogelijke oplossingen en verwacht de resultaten eind 2026. De Benelux-landen hebben afgesproken in dezelfde tijdzone te blijven.

De onderzoekers benadrukken dat niet alle gezondheidseffecten specifiek in Nederland en België zijn onderzocht. Chronobioloog Roelof Hut wijst daarnaast op de geografische ligging van de Lage Landen: die volgen al de tijdzone van Berlijn, waardoor inwoners feitelijk eerder opstaan dan volgens de zon. Permanente zomertijd zou dat verschil verder vergroten. Politieke en economische belangen maken een Europese keuze vooralsnog moeilijk.