De grote voorjaarsschoonmaak in je tuin? Niet als je vlinders wil!

zaterdag, 28 februari 2026 (11:25) - Quest.nl

In dit artikel:

Hoogleraar entomologie Marcel Dicke (Wageningen Universiteit) waarschuwt tuinliefhebbers om de voorjaarschoonmaak uit te stellen: het weghalen van dode takken, holle stengels en bladlaag vernietigt schuil- en overwinteringsplaatsen voor vlinders, wilde bijen en zweefvliegen. Die ogenschijnlijke rommel fungeert ook als isolatie voor in de grond overwinterende insecten en helpt vroegbloeiende planten sneller opkomen, waardoor nectar en stuifmeel beschikbaar komen wanneer voedsel schaars is.

Wie structureel meer vlinders wil zien, moet inzetten op inheemse bloeiende planten die het hele jaar door nectar en stuifmeel leveren. Voorbeelden van nuttige vroege voorjaarsbloemen zijn krokus, sneeuwklokje, winterakoniet, blauwe druifjes, longkruid, speenkruid, klein hoefblad en paardenbloem. In het najaar zijn klimop, struikheide, herfstaster, cosmea, hemelsleutel, herfstanemoon en koninginnekruid waardevol om nectar te bieden als andere bronnen verdwijnen. Ook zijn brandnetels belangrijke voedselplanten voor veel vlinders, net als (ongeoogste) koolsoorten.

Dicke benadrukt bovendien het vermijden van chemische bestrijdingsmiddelen en het kopen van biologisch gekweekte planten; behandelde planten brengen vaak gif mee dat insecten schaadt. Het behoud van dode takken, bladeren en holle stengels en het planten van een gevarieerd, inheems beplantingsaanbod ondersteunen zowel voedselvoorziening als schuilplaatsen, en helpen zo de natuurlijke balans in de tuin te herstellen.

Drie praktische adviezen:
- Laat blad, dood hout en holle stengels liggen; ruim niet direct alles op.
- Plant een diversiteit aan inheemse bloeiers, plus brandnetels en wat koolplanten.
- Gebruik geen chemische bestrijdingsmiddelen en koop biologische planten.

Meer geduld en minder perfectie levert een levende, biodiversere tuin op die aantrekkelijker is voor vlinders en bestuivers.