De echte reden dat techmiljardairs raketten bouwen

In dit artikel:

Elon Musk (SpaceX) en Jeff Bezos (Blue Origin) gebruiken herbruikbare raketten die recent ook meerdere NASA-ladingen hebben gelanceerd; Blue Origin’s New Glenn stuurde onlangs twee NASA-satellieten op weg naar Mars. De herbruikbaarheid van raketten drukt de kosten van lanceringen en maakt ambitieuze plannen — zoals terugkeer naar de maan of bemande missies naar Mars — betaalbaarder en vaker uitvoerbaar.

Ruimtevaartdeskundige Erik Laan (docent space engineering, InHolland Delft) verwelkomt de lagere kosten, maar waarschuwt voor afhankelijkheid van Amerikaanse commerciële spelers. Als Europeaan stoort hem dat cruciale toegang tot de ruimte grotendeels bij twee miljardairs ligt, vooral nu de Verenigde Staten zich in sommige internationale samenwerkingen terugtrekken. Die afhankelijkheid raakt niet alleen wetenschappelijk onderzoek, maar ook navigatie, communicatie en aardobservatie.

Musk en Bezos richten zich volgens Laan vooral op grootschalige satellietnetwerken als verdienmodel: SpaceX heeft al rond de 9.000 Starlink-satellieten in baan, terwijl Blue Origin’s Amazon Leo-systeem richting 3.000 satellieten moet groeien. Het lanceren van NASA-ruimtesondes levert relatief weinig op; de satellietconstellaties zijn de “cashcows”. Daardoor ligt commerciële winstbejag meer op internetdiensten dan op het stimuleren van wetenschappelijk ruimteonderzoek.

Dat brengt ook privacy- en soevereiniteitszorgen met zich mee: veel internetverkeer zou via die twee bedrijven lopen, met mogelijkheden tot omvangrijke dataverzameling. Laan pleit voor Europese wetgeving en het ontwikkelen van eigen, betaalbare en betrouwbare wereldwijde internetdiensten, zodat Europa niet afhankelijk wordt van een handvol Amerikaanse bedrijven en hun beslissingen.