De bedreigde Europese vlinders zijn vaak degene die niemand beschermt

In dit artikel:

Europese onderzoekers onderzochten of de schoonheid van vlinders samenhangt met de aandacht die ze krijgen voor onderzoek en natuurbescherming. Voor het onderzoek beoordeelden 21.131 mensen uit 103 landen gedurende ruim drie jaar in totaal meer dan 171.000 foto’s van 492 Europese vlindersoorten. De resultaten verschenen in Current Biology.

Felgekleurde vlinders met langgerekte vleugels, staartjes, duidelijke contrasten en rustige patronen werden gemiddeld het mooist gevonden. Met deze kenmerken konden de onderzoekers bijna twee derde van de verschillen in schoonheidsscores verklaren. Zo scoren aurelia’s en pages doorgaans hoog, terwijl dikkopjes en zandoogjes minder aantrekkelijk worden gevonden.

Die voorkeur blijkt door te werken in menselijke aandacht. Mooier gevonden soorten zijn oververtegenwoordigd in Europese natuurwetgeving, waaronder het Verdrag van Bern en de Habitatrichtlijn, maar ook in wetenschappelijke publicaties, online waarnemingen, Wikipedia-aandacht, DNA-databanken en LIFE-subsidieprojecten. Van de 32 vlindersoorten die onder de Habitatrichtlijn vallen, zijn er 21 al in het oudere verdrag opgenomen.

Bij de Europese Rode Lijst van de IUCN is het patroon andersom: bedreigde vlinders zijn gemiddeld juist minder opvallend. Dat zijn vaak donkere bergsoorten die onder druk staan door klimaatverandering of kleine, geïsoleerde populaties.

De onderzoekers waarschuwen bovendien dat burgerwaarnemingen, die ongeveer 80 procent van de gegevens in internationale biodiversiteitsdatabanken vormen, deze voorkeur kunnen versterken. Onopvallende soorten worden minder vaak gefotografeerd en kunnen daardoor zeldzamer lijken dan ze zijn. Volgens de onderzoekers is daarom meer bewustwording nodig om beschermingsgeld niet vooral naar de aantrekkelijkste soorten te sturen, maar naar de soorten die het grootste risico lopen.