Cruciale ASML-machine mogelijk in Chinese handen, zeggen de VS

In dit artikel:

De Amerikaanse overheid vermoedt dat een uiterst geavanceerde chipmachine van ASML, of onderdelen daarvan, mogelijk in China is beland, ondanks de strenge exportregels die daarvoor al jaren gelden. Volgens berichten in onder meer Bloomberg zijn hierover vertrouwelijke gesprekken gevoerd met ASML. Het Veldhovense bedrijf ontkent echter nadrukkelijk dat het ooit een complete EUV-machine of speciaal daarvoor bestemde onderdelen aan China heeft geleverd, en zegt dat dit ook te controleren is via de eigen machine- en serviceregistraties.

De kwestie draait om EUV-technologie, die onmisbaar is voor de productie van de allerfijnste chips voor toepassingen als kunstmatige intelligentie, smartphones en datacenters. Zulke machines zijn enorm complex: ze wegen bijna 200 ton, bestaan uit meer dan 100.000 onderdelen en kunnen niet zonder gespecialiseerde installatie en onderhoud draaien. Daarom vinden veel deskundigen het onwaarschijnlijk dat een volledig systeem ongemerkt naar China zou zijn verplaatst.

Mogelijk kijkt Washington niet alleen naar een complete machine, maar ook naar losse componenten of ondersteunende apparatuur die onder exportbeperkingen vallen. Dat maakt de zaak juridisch gevoelig, zeker nu de VS ook nieuwe regels overwegen om de export van oudere DUV-machines naar China verder in te perken. Voor ASML is dat belangrijk, omdat China een grote afzetmarkt vormt.

De beschuldigingen komen op een moment dat China juist meer vaart zet achter een eigen chipindustrie. Recente meldingen over een Chinees EUV-prototype onderstrepen die ambitie, al staat commerciële inzet nog ver weg. Vooralsnog is er geen openbaar bewijs voor de Amerikaanse verdenkingen, maar de affaire laat zien hoe ASML steeds nadrukkelijker onderdeel is geworden van de geopolitieke strijd om halfgeleiders en technologische macht.