Chinese reactor levert vrijwel 'onbeperkt' schone energie: genoeg voor 1.000 jaar
In dit artikel:
Chinese wetenschappers van de Chinese Academy of Sciences (CAS) hebben in Guangdong, bij Huizhou, de laatste fase van de installatie van superconducting deeltjesversnellers afgerond voor een Accelerator-driven subcritical system (ADS). Het CiADS-project moet in 2027 als ’s werelds eerste megawatt-klasse ADS-reactor gaan draaien en belooft zowel veiliger kernenergie als een drastische vermindering van langlevend radioactief afval.
Het systeem koppelt een subkritische kernreactor aan hoogenergetische, supergeleidende lineaire versnellers die protonenbundels met ongeveer 80% van de lichtsnelheid op een vloeibare lood–bismutlegering richten. Daardoor ontstaat een sterke neutronenstroom (spallation) die restbrandstoffen zoals uranium-238 omzet in bruikbare isotopen zoals plutonium-239. Omdat de reactor niet autarkisch kan reageren maar afhankelijk is van die externe neutronenbron, is een ongecontroleerde meltdown fysiek uitgesloten. Volgens He Yuan van het Institute of Modern Physics kan het systeem uranium circa honderd keer efficiënter benutten dan traditionele kerncentrales en de radiotoxiciteit en opslagduur van afval met factoren tot duizenden verkorten.
China werkt aan ADS sinds 2011; een prototype haalde in 2021 al industrieel relevante intensiteiten. De cruciale versnellermodules moeten eind 2026 volledig geïnstalleerd zijn, waarna volledige operationele capaciteit in 2027 wordt nagestreefd. Internationaal zijn vergelijkbare projecten gaande, onder meer bij het Thomas Jefferson National Accelerator Facility in de VS, die soortgelijke spallation-technieken onderzoekt met vloeibaar kwik.
ADS wordt gepresenteerd als een praktisch en relatief snel inzetbaar alternatief voor kernfusie: het benut bestaande nucleaire brandstoffen efficiënter, vermindert afvalproblemen en kan mogelijk decennia tot millennia aan stabiele, koolstofarme elektriciteit leveren. Tegelijk blijft het concept nog zelden commercieel beproefd; technische, economische en beleidsmatige vragen moeten nog worden uitgeklaard voordat de beloften op grote schaal waargemaakt zijn.