Cardioloog Leonard Hofstra: 'Zo bootst een pacemaker jouw hart na'

In dit artikel:

Het hartslagritme wordt geregeld door elektrische prikkels. De natuurlijke pacemaker, de sinusknoop in de rechterboezem, geeft dagelijks ongeveer honderdduizend signalen af. Die verspreiden zich eerst door de boezems, waarna de AV-knoop het signaal kort vertraagt voordat het de hartkamers bereikt. Die vertraging zorgt ervoor dat de kamers goed met bloed worden gevuld. De AV-knoop voorkomt bovendien dat bij boezemfibrilleren alle overmatige prikkels tegelijk naar de kamers doorgaan, waardoor het hart gevaarlijk snel zou kloppen.

Met het ouder worden kunnen de sinusknoop of de AV-knoop minder goed functioneren. Daardoor kunnen hartslagen uitvallen. Als een pauze enkele seconden duurt, kunnen klachten ontstaan zoals duizeligheid, bewustzijnsverlies of in elkaar zakken. Hoewel het ritme soms vanzelf herstelt, moeten mensen met dergelijke symptomen naar de huisarts.

Wanneer onderzoek aantoont dat de elektrische geleiding de oorzaak is, kan een cardioloog een pacemaker adviseren. Dit kleine apparaatje wordt onder het sleutelbeen geplaatst en is via dunne draden met het hart verbonden. Het controleert voortdurend het ritme en geeft automatisch een elektrische impuls wanneer een hartslag uitblijft. Daarvan merken de meeste mensen niets en doorgaans kunnen zij hun normale activiteiten blijven doen.

Een gezonde leefstijl ondersteunt de hartgezondheid, maar slijtage van de sinusknoop of AV-knoop is niet altijd te voorkomen. Een pacemaker neemt de natuurlijke werking niet volledig over, maar kan gevaarlijke pauzes voorkomen en de kwaliteit van leven sterk verbeteren.