Bouwwoede in Himalaya-dalen: bijna 300.000 mensen wonen al in de gevarenzone

In dit artikel:

Op 26 augustus trok een vloedgolf van ijs, puin en smeltwater door een rivierdal in Noord-Nepal, nabij Tibet. Zeker 1.455 mensen kwamen om en meer dan vijfduizend worden vermist. De ramp ontstond vermoedelijk nadat een massa ijs en gesteente van de Langtang Lirung in een rivier was gestort, waardoor water zich ophoopte en vervolgens met grote kracht het dal instroomde. Een jaar eerder werd hetzelfde gebied al getroffen door een doorgebroken gletsjermeer.

Satellietonderzoek van een internationaal team onder leiding van de Universiteit van Leeds laat zien dat juist in kwetsbare rivierdalzones steeds meer wordt gebouwd. Tussen 2016 en 2023 nam het bebouwde oppervlak op minder dan vijftig meter boven rivieren en beken met bijna de helft toe, van 12,4 naar 18 vierkante kilometer. In gebieden die bij een doorbraak van risicovolle gletsjermeren kunnen overstromen, groeide de bebouwing met ruim driekwart. Naar schatting wonen ongeveer 294.000 mensen in de bredere risicogebieden.

De groei wordt aangejaagd door toerisme, waterkracht en handelsroutes tussen Nepal en Tibet, die vaak langs rivieren lopen. De overstroming verwoestte in augustus elf waterkrachtcentrales. Hoewel Nepal regels heeft voor bouwen in gebieden met natuurrisico’s, worden die volgens de onderzoekers nauwelijks gehandhaafd. Door klimaatverandering trekken gletsjers zich terug en vullen meren zich, waardoor doorbraken waarschijnlijk vaker voorkomen.

De bevolkingsschattingen blijven onzeker: modellen kunnen regionale leegloop in bergdorpen missen en de hoogte boven een rivier zegt niet precies hoe vaak of diep een gebied overstroomt. De onderzoekers benadrukken daarom dat betere gegevens over gebouwen en bevolking nodig zijn om de werkelijke risico’s betrouwbaar in kaart te brengen.