Blijft een eerste indruk altijd aan je plakken, of kun je er toch vanaf komen?

In dit artikel:

Een eerste indruk kan lang in het geheugen blijven staan, maar dat betekent niet dat iemand ook aan het bijbehorende oordeel blijft vasthouden. Cognitief psycholoog Iliana Samara van de Universiteit Leiden legt uit dat een eerdere indruk niet hoeft te verdwijnen om het huidige beeld van iemand te veranderen.

Hoe zwaar een eerste indruk weegt, hangt af van wat er tijdens de ontmoeting gebeurt. Een slecht humeur, een onhandige opmerking of zenuwachtig gedrag kan een tijdelijke momentopname zijn. Nieuwe ervaringen kunnen dan laten zien dat het eerste oordeel niet volledig klopt. Anders ligt dat wanneer iemand grenzen overschrijdt, onveilig aanvoelt of belangrijke persoonlijke waarden raakt. In zulke gevallen staat iemand vaak minder open voor verder contact.

Een kort moment zegt bovendien iets anders dan een uitgebreid gesprek. Zonder nieuwe ontmoetingen is er weinig aanleiding om het oordeel te herzien, terwijl afwijkend gedrag later juist voor een bijstelling kan zorgen. Dat gebeurt echter niet vanzelf: wie iemand aanvankelijk arrogant vindt, let sneller op gedrag dat dit beeld bevestigt.

Volgens Samara helpt het daarom om open te blijven kijken. Als iemand zich herhaaldelijk anders gedraagt dan verwacht, kan de eerste indruk plaatsmaken voor een nieuw beeld. Een negatieve kennismaking hoeft dus niet het laatste woord te hebben en kan, zoals bij de vriendschap van de schrijver, uiteindelijk worden overschaduwd door gedeelde interesses en positieve ervaringen.