Bizons zijn terug van bijna weggeweest, maar hun DNA vertelt een minder succesvol verhaal

maandag, 10 augustus 2026 (08:43) - Scientias.nl

In dit artikel:

Een studie van onderzoekers van de University of California, Santa Cruz laat zien dat het herstel van de bizonpopulatie genetisch nog niet compleet is. Hoewel het aantal bizons in Noord-Amerika is toegenomen van enkele honderden rond 1900 tot inmiddels honderdduizenden, leven veel kuddes geïsoleerd van elkaar. Daardoor is de uitwisseling van genen beperkt en kan genetische variatie verloren gaan.

De onderzoekers publiceerden hun resultaten in Science en vergeleken het volledige genoom van 160 bizons, waaronder 115 dieren die vóór de sterke afname van de populatie leefden. De monsters bestrijken ongeveer 20.000 jaar. De gegevens werden aangevuld met genetische informatie van 52 moderne bizons. Zo konden de wetenschappers vaststellen hoe populaties eruitzagen voordat grootschalige jacht en menselijk beheer hun verspreiding veranderden.

Vroeger stonden bizonkuddes over grote afstanden genetisch met elkaar in contact. In de twintigste eeuw werden overlevende dieren echter vaak in kleine, afgesloten groepen ondergebracht. Dat heeft de genetische verschillen tussen kuddes vergroot. De studie bevestigt bovendien dat de vlaktebizon en de bosbizon duidelijke afzonderlijke ondersoorten blijven. Nadat in de jaren twintig ongeveer 7.000 vlaktebizons naar Wood Buffalo National Park waren gebracht, vermengden zij zich met bosbizons. Moderne bosbizons dragen daardoor, afhankelijk van de kudde, 7 tot 64 procent genetische afkomst van vlaktebizons. Toch adviseren de onderzoekers beide ondersoorten afzonderlijk te blijven beheren.

Ook blijkt de invloed van kruisingen met runderen kleiner dan vaak werd aangenomen. Ongeveer een derde van de onderzochte moderne bizons bevat rund-DNA, maar dat vormt minder dan 2 procent van hun totale genoom.

Volgens de onderzoekers is het daarom niet genoeg om alleen het aantal dieren te tellen. Oud DNA biedt een historisch genetisch ijkpunt en kan helpen om kuddes opnieuw met elkaar te verbinden, genetische diversiteit te behouden en de soort beter bestand te maken tegen toekomstige veranderingen.

BEKIJK OOK:

De Oranjezomer: Raymond Mens over vrijpartij Anouk en Diederik in De Bondgenoten: 'Heel sneu voor Anouks vriend'