Biochemie zonder grenzen: hoogtepunten van het 50e FEBS Congres in Maastricht

In dit artikel:

Van 4 tot en met 8 juli 2026 vond in MECC Maastricht het 50e FEBS Congress plaats. De NVBMB organiseerde het congres samen met FEBS, onder het thema ‘Biochemistry for the next 50 years’. Het programma besloeg uiteenlopende gebieden, waaronder structuurbiologie, genomics, immunologie, synthetische biologie en computermodellering. Deelnemers waren positief over zowel de wetenschappelijke inhoud als de organisatie. De NVBMB kijkt inmiddels vooruit naar het honderdjarig bestaan op 15 oktober 2027, dat met een symposium in Utrecht wordt gevierd.

Een opvallend onderdeel waren korte presentaties van geselecteerde posters. In pitches van drie minuten presenteerden onderzoekers hun werk, waarna tijdens ruime postersessies en lunches verdere uitwisseling mogelijk was.

Edith Heard van het Francis Crick Institute liet zien dat X-chromosoominactivatie een dynamisch proces is. Ongeveer 15 procent van de genen op het geïnactiveerde X-chromosoom blijft actief. Deze zogenoemde escape genes kunnen bijdragen aan sekseverschillen in ontwikkeling, gezondheid, auto-immuunziekten, kanker en de werking van geneesmiddelen. Mihai Netea van het Radboudumc besprak daarnaast ‘trained immunity’: het aangeboren immuunsysteem kan volgens zijn onderzoek via epigenetische en metabole veranderingen een verbeterde reactie op latere infecties ontwikkelen. Ook de mogelijke toepassing tegen kanker kwam aan bod.

Voorafgaand aan Netea’s lezing ontvingen Danny Sahtoe en Rik Lindeboom de NVBMB-prijzen van respectievelijk 2025 en 2026 voor hun wetenschappelijke prestaties als jonge onderzoekers. Nobelprijswinnaar Emmanuelle Charpentier kreeg de eerste FEBS Rita Levi-Montalcini Medal voor haar werk aan CRISPR-Cas9. Zij benadrukte in haar lezing dat wetenschappers actief met politiek, maatschappij en hun directe omgeving over wetenschap moeten communiceren.

Een speciale sessie behandelde het welzijn van wetenschappers in een academische wereld met hoge werkdruk, onzekere financiering en snelle technologische veranderingen. Cormac Taylor wees daarbij op de beperkte zichtbaarheid van LGBTQIA+-rolmodellen en het effect daarvan op de ervaren veiligheid, het welzijn en het functioneren van onderzoekers en studenten.