Bijna zeven op de tien zorgmedewerkers is vrouw, maar bovenaan de ladder worden ze schaarser

In dit artikel:

Vrouwen vormen wereldwijd de meerderheid van het zorgpersoneel, maar zijn minder sterk vertegenwoordigd in beroepen waarvoor de langste opleiding en het meeste aanzien nodig zijn. Dat blijkt uit een studie in The Lancet Public Health, gebaseerd op gegevens uit 2023 uit 204 landen en gebieden. In totaal werkten toen 122 miljoen mensen in de zorg, drie keer zoveel als in 1990. Bijna driekwart van de groei kwam voor rekening van vrouwen.

De verschillen tussen beroepen zijn groot: meer dan 80 procent van de verpleegkundigen en 96 procent van de vroedvrouwen is vrouw, tegenover 43,9 procent van de artsen. Ook binnen sectoren zijn er duidelijke contrasten. Negen op de tien tandartsassistenten is vrouw, terwijl tandartsen ongeveer gelijk verdeeld zijn. In apotheken is iets meer dan de helft van de apothekers vrouw, tegenover ongeveer 75 procent van de assistenten. De studie onderzocht niet wie hoeveel verdient of leidinggevende functies bekleedt; eerder WHO-onderzoek wijst erop dat vrouwen gemiddeld minder verdienen en minder vaak aan de top staan.

Voor het eerst werden ook 7,6 miljoen medewerkers voor basiszorg in dorpen en wijken meegeteld. Ongeveer 90 procent van hen is vrouw, maar dat cijfer kan te hoog zijn omdat bronnen niet altijd duidelijk maakten of vrijwilligers waren inbegrepen. Verder zijn er grote verschillen tussen landen. Cuba telt bijna 97 artsen per 10.000 inwoners, Niger minder dan twee. België heeft bijna 172 verpleegkundigen per 10.000 inwoners, terwijl dat in Afrika bezuiden de Sahara gemiddeld minder dan 15 zijn. De onderzoekers waarschuwen dat gegevens uit armere landen vaker op schattingen berusten en dat landelijke gemiddelden verschillen in opleiding en taken verbergen.

Ondanks de sterke groei kampt de wereld volgens de studie met een tekort van 34,4 miljoen zorgmedewerkers. Vooral verpleegkundigen en vroedvrouwen ontbreken: daarvan zijn bijna 24 miljoen extra krachten nodig, met de grootste tekorten in Zuid-Azië en Afrika bezuiden de Sahara. De WHO schat het tekort lager in op 15,4 miljoen, omdat zij een andere norm gebruikt voor een aanvaardbaar zorgniveau.