Best gek: meeste studies die grote sekseverschillen claimen hebben mannen en vrouwen nooit vergeleken

In dit artikel:

Veel wetenschappelijke studies die verschillen tussen mannen en vrouwen claimen, leveren daarvoor geen goed statistisch bewijs. Dat blijkt uit een analyse van 200 recente onderzoeken uit 2019 tot en met 2023, geselecteerd uit ruim duizend publicaties waarin termen als ‘sekse-specifiek’ of ‘genderafhankelijk’ in de titel stonden. De helft van de studies onderzocht mensen en de helft dieren, vooral muizen en ratten.

Minder dan een kwart van de artikelen bevatte de noodzakelijke statistische vergelijking tussen mannen en vrouwen. Meer dan de helft maakte zo’n vergelijking helemaal niet. In sommige studies was de vergelijking wel uitgevoerd, maar bleek het verschil niet significant; toch werd in de titel een sekseverschil genoemd. Andere artikelen verwezen naar een analyse zonder de resultaten te rapporteren.

Volgens Donna L. Maney, hoogleraar psychologie aan Emory University, maken onderzoekers vaak de bekende fout om mannen en vrouwen afzonderlijk te analyseren. Als een behandeling bij mannen wel een significant effect heeft en bij vrouwen niet, betekent dat niet automatisch dat de behandeling anders werkt. Daarvoor moet het effect rechtstreeks tussen beide groepen worden vergeleken.

Psychologisch onderzoek gebruikte relatief vaak passende toetsen: ongeveer 39 procent deed dat. In neurowetenschappelijke studies was dat 18 procent, bij menselijk onderzoek 34 procent en bij dierstudies slechts 15 procent. Ook prestigieuze tijdschriften publiceerden regelmatig studies met deze tekortkomingen; zulke artikelen werden niet minder vaak geciteerd.

De bevindingen zijn relevant omdat claims over sekseverschillen invloed kunnen hebben op diagnoses en behandeladviezen, bijvoorbeeld rond angst, depressie en zelfmoordpreventie. De analyse bewijst niet dat alle gemelde verschillen onjuist zijn: minder dan 9 procent van de studies leverde bewijs dat de claim tegensprak. Wel ontbreekt vaak het juiste bewijs. Heranalyse van bestaande gegevens moet uitwijzen welke verschillen standhouden wanneer mannen en vrouwen daadwerkelijk correct worden vergeleken.