Bedorven bruinvis blijft bruikbaar

In dit artikel:

Ontbinding verandert na de dood de isotopenverhoudingen in dierlijke weefsels, waardoor onderzoek naar het dieet van gestrande zeezoogdieren minder betrouwbaar kan worden. Onderzoekers van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ), Wageningen University & Research en de Universiteit Utrecht onderzochten daarom welke signalen bij bruinvissen behouden blijven. Hun resultaten verschenen in *Environmental Science & Technology*.

De onderzoekers analyseerden weefselmonsters van 23 bruinvissen in verschillende stadia van ontbinding, van vrijwel vers tot matig ontbonden. Ze ontdekten dat de verhouding tussen lichte en zware koolstofisotopen tijdens het ontbindingsproces consequent met ongeveer 0,6 tot 0,8 promille afnam. Dat effect was groter dan verwacht, maar volgens de onderzoekers niet zo sterk dat koolstofisotopen bij beperkt ontbonden dieren onbruikbaar worden. Wel is een correctie nodig om het oorspronkelijke signaal zo goed mogelijk te reconstrueren.

Stikstof- en zwavelisotopen bleken veel beter bestand tegen ontbinding. Vooral stikstofisotopen in aminozuren bleven ook langere tijd na de dood een betrouwbaar beeld geven van het dieet van de bruinvissen. Daarmee kunnen wetenschappers nog steeds bepalen welke prooien een dier heeft gegeten en op welke positie het in de voedselketen stond.

Stabiele isotopen komen in lichte en zware vormen voor. Tijdens de stofwisseling scheiden dieren relatief meer lichte isotopen uit, waardoor zwaardere isotopen zich in hun lichaam ophopen. Dat effect neemt toe hoger in de voedselketen. Omdat verschillende weefsels bovendien een eigen verversingstijd hebben, kunnen onderzoekers met bloed, spieren en botcollageen informatie verzamelen over respectievelijk weken, maanden en één tot twee jaar vóór de dood.

Die voedingsgeschiedenis kan worden gekoppeld aan de gezondheid en doodsoorzaak van bruinvissen. Zo kan onderzoek helpen vaststellen of een vermagerd dier langere tijd te weinig voedsel kreeg of wanneer zijn voedingspatroon veranderde. Dat levert ook informatie op over de toestand van de Noordzee. De algemene invloed van ontbinding op de isotopenvingerafdruk bleek beperkt, zolang de dieren niet te ver ontbonden zijn, maar bij de interpretatie moet per isotoop rekening worden gehouden met mogelijke verstoring.