Astronomen ontdekken bizarre combinatie: dode ster met een zonachtige partner
In dit artikel:
Astronomen hebben op ruim 5.000 lichtjaar afstand het stelsel GPM J071507−114153 ontdekt, waarin een witte dwerg elke 7,9 minuten een krachtige radiopuls uitzendt. De dode ster draait om een zonachtige partner; beide sterren voltooien in ongeveer 1,3 dagen een baan om elkaar. Zo’n combinatie was nog niet eerder gevonden bij de zeldzame ‘long-period transients’, radiobronnen die pas na minuten of uren opnieuw oplichten. Er zijn daarvan slechts ongeveer twaalf bekend, terwijl hun trage rotatie volgens bestaande theorieën onvoldoende energie zou moeten opleveren voor zulke sterke signalen.
Onderzoekers van ICRAR in Australië konden dankzij kleine verschillen in de aankomsttijd van de pulsen vaststellen dat het signaal bij de witte dwerg ontstaat. Die verschillen worden veroorzaakt doordat de witte dwerg tijdens haar baan afwisselend naar de aarde toe en van ons af beweegt. De witte dwerg is de overgebleven gloeiende kern van een ster zoals de zon, nadat die haar brandstof en buitenlagen heeft verloren.
De radiogolven leveren ook informatie op over de begeleidende ster. Hun polarisatie verandert wanneer ze door de hete, magnetische buitenlaag van die ster reizen. Dat wijst op krachtige uitbarstingen en mogelijk een grote protuberans, vergelijkbaar met zonnestormen die op aarde het noorderlicht kunnen veroorzaken. De ontdekking kwam tot stand met de Australische Murchison Widefield Array, de Zuid-Afrikaanse MeerKAT en de Keck-sterrenwacht op Hawaï.
Vandaag Inside: Eelco Heinen (VVD) over appjes aan DENK: ‘Ik heb ze niet verwijderd!’