Astronomen hebben een nieuw type object ontdekt in de ruimte: de zwartegatster

In dit artikel:

Astronomen hebben met de James Webb-ruimtetelescoop een uitzonderlijk helder, rood object ontdekt uit een tijd waarin het heelal nog maar enkele honderden miljoenen jaren oud was. Het object, MoM-BH*-1 genoemd, lijkt ongeveer zo groot als ons zonnestelsel, maar straalt naar schatting honderd miljard keer meer energie uit dan een gewone ster.

Volgens de onderzoekers is de meest waarschijnlijke verklaring een zogenoemde zwartegatster: een zwart gat van ongeveer 100.000 zonsmassa’s, omgeven door een enorme, dichte mantel van waterstofgas. De energie zou niet ontstaan door kernfusie, zoals bij normale sterren, maar door materiaal dat in het zwarte gat valt. Computersimulaties met deze combinatie sluiten het beste aan bij de waargenomen helderheid en lichtsignatuur.

De ontdekking werd gedaan binnen het programma Mirage or Miracle, dat onderzoek doet naar de vroegste sterrenstelsels. De astronomen waren niet specifiek op zoek naar zwartegatsterren, maar zagen een opvallend rode stip die aanvankelijk op een zeer helder sterrenstelsel leek. Metingen pasten niet bij roodverkleuring door stof. Ook vertoonde het object de sterkste bekende Balmer-break, een abrupte afname van licht die wijst op een dichte gasatmosfeer. De waarnemingen bevatten vrijwel alleen sporen van waterstof en helium.

De vondst kan mogelijk het raadsel verklaren van de vele kleine rode stippen die in diepe JWST-opnamen van het vroege heelal verschijnen en tegenwoordig vrijwel niet meer voorkomen. Die objecten zouden eveneens zwartegatsterren kunnen zijn. MoM-BH*-1 is uitzonderlijk omdat zijn zwartegatster het omringende sterrenstelsel bijna volledig overstraalt. De resultaten, gepubliceerd in Nature, wijzen mogelijk op een nieuwe klasse kosmische objecten, al moet vervolgonderzoek de interpretatie bevestigen.