Astronomen hebben een enorm rondzwervend zwart gat ontdekt

In dit artikel:

Astronomen hebben TDE 2025abcr ontdekt, een superzwaar zwart gat dat zich op meer dan 30.000 lichtjaar van het centrum van zijn sterrenstelsel bevindt. Daarmee is het de verst van het centrum waargenomen superzware zwarte gat dat ooit via een zogenoemde tidal disruption event (TDE) is gevonden. Bij zo’n gebeurtenis wordt een ster door de zwaartekracht van een zwart gat uit elkaar getrokken, wat een krachtige lichtflits veroorzaakt.

Het zwarte gat werd aanvankelijk opgespoord door een machinelearningalgoritme dat gegevens van de Zwicky Transient Facility in Californië analyseerde. Astronoom Robert Stein van de Universiteit van Maryland en zijn team bevestigden de ontdekking vervolgens met waarnemingen van meerdere andere telescopen. Omdat zwarte gaten zelf geen licht uitzenden, zijn zulke lichtflitsen een belangrijke manier om ze te vinden.

Volgens de onderzoekers is het zwarte gat waarschijnlijk ooit uit het centrum van zijn sterrenstelsel weggeslingerd tijdens een botsing of fusie met een ander sterrenstelsel. De ontdekking kan daardoor helpen reconstrueren hoe sterrenstelsels in de loop van de tijd zijn samengevoegd en gegroeid. Mogelijk is het zwarte gat gebonden aan een klein sterrencluster, maar dat kan pas worden onderzocht wanneer de lichtgloed van de opgeslokte ster afneemt. Die TDE kan nog jaren zichtbaar blijven.

Een nieuw hemelonderzoek met de Legacy Survey of Space and Time van het Vera Rubin-observatorium in Chili moet de komende jaren naar verwachting nog honderden rondzwervende superzware zwarte gaten opsporen. Een bedreiging voor de aarde vormt deze ontdekking niet: de zon maakt geen deel uit van een vergelijkbaar sterrencluster.