Antioxidanten gezond? Bij kanker kunnen ze soms averechts werken

In dit artikel:

Onderzoekers van de University of Cambridge en Oregon University hebben ontdekt dat sommige tumoren het immuunsysteem kunnen uitschakelen door grote hoeveelheden van het antioxidant-eiwit Peroxiredoxine 1 (PRDX1) af te geven. Dat blijkt uit onderzoek bij muizen en uit analyses van menselijke kankercellen en tumoren.

T-cellen, belangrijke afweercellen die kankercellen opsporen en vernietigen, hebben kleine hoeveelheden reactieve zuurstofdeeltjes nodig om actief te worden. Deze stoffen worden vaak gezien als schadelijke afvalproducten, waar antioxidanten bescherming tegen bieden. Tumoren gebruiken PRDX1 echter als een chemisch schild: het eiwit verwijdert de reactieve zuurstofdeeltjes uit de omgeving van de tumor, waardoor T-cellen het noodzakelijke activeringssignaal missen en minder goed kunnen aanvallen.

De onderzoekers maakten met CRISPR-technologie muizenkankercellen die geen PRDX1 meer konden produceren. Tumoren zonder dit antioxidant werden sterker aangevallen door het immuunsysteem en groeiden aanzienlijk minder snel. Ook gegevens over menselijke kankercellijnen, genactiviteit in duizenden tumoren en vloeistof rond verwijderde menselijke tumoren wezen erop dat menselijke kankers hetzelfde mechanisme gebruiken.

De ontdekking kan helpen verklaren waarom sommige immuuntherapieën onvoldoende werken. Volgens de onderzoekers reageerden tumoren die eerder ongevoelig waren soms wel op zulke behandelingen wanneer de productie of werking van PRDX1 werd geblokkeerd. Dat maakt het eiwit mogelijk tot een nieuw aangrijpingspunt voor toekomstige kankertherapieën.

De bevindingen bieden daarnaast een mogelijke verklaring voor tegenvallende resultaten van onderzoek naar antioxidantsupplementen. Als T-cellen reactieve zuurstofdeeltjes nodig hebben om tumoren te bestrijden, kunnen extra antioxidanten die afweerreactie in theorie juist afremmen. De resultaten komen echter uit preklinische modellen. Mensen met kanker wordt daarom afgeraden om zonder overleg met hun arts hun behandeling of dieet aan te passen.