Amerikaanse kiezers weten het zeker: wij winnen

In dit artikel:

De Amerikanen stemmen vandaag bij de midterms over alle zetels in het Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaat. De uitslag bepaalt hoeveel politieke ruimte president Donald Trump de komende twee jaar heeft. Zowel Democraten als Republikeinen verwachten veel van de verkiezingen, maar volgens onderzoek zijn hun verwachtingen vaak weinig realistisch.

Politicoloog Seth Warner van de University of Connecticut analyseerde kiezersonderzoeken uit meerdere verkiezingsjaren. Daaruit blijkt dat inmiddels ongeveer 90 procent van de kiezers denkt dat de favoriete kandidaat zal winnen, tegenover circa 70 procent twintig jaar geleden. Volgens Warner speelt wensdenken daarbij een belangrijke rol: mensen schatten de kans op een gewenste uitkomst hoger in. Sinds 2012 hangt dit optimisme bovendien sterker samen met politieke vijandigheid. Hoe groter de afkeer van de andere partij, hoe waarschijnlijker kiezers een overwinning van hun eigen kandidaat achten.

Die combinatie van hoge verwachtingen en polarisatie kan de democratie onder druk zetten. Kiezers die zeker zijn van winst, kunnen een nederlaag moeilijker accepteren. Warner ziet dat teleurgestelde kiezers met hoge verwachtingen na de verkiezingen vijandiger tegenover de andere partij staan. Dat kan ook het wantrouwen in verkiezingsuitslagen en het democratische proces versterken, al bewijst het onderzoek niet dat wensdenken daar rechtstreeks toe leidt. Warner benadrukt daarom dat kiezers rekening moeten houden met verlies; of zij daarop zijn voorbereid, blijkt zodra de stemmen zijn geteld.