Alles over slaap: misschien hebben we er veel minder van nodig dan we denken

In dit artikel:

Een internationale review zet de gangbare norm van acht uur slaap per nacht ter discussie. De onderzoekers analyseerden bestaande literatuur over slaap en deden geen nieuw veldonderzoek. Centraal staan drie jager-verzamelaarsgemeenschappen: de Hadza in Tanzania, de San in Namibië en de Tsimane in Bolivia. Zonder kunstlicht slapen zij gemiddeld 6,4 tot 7,1 uur per nacht, doorgaans aaneengesloten en afgestemd op de natuurlijke licht-donkercyclus.

Volgens de auteurs veranderde door de industrialisering vooral het slaapritme, niet zozeer de totale slaapduur. Mensen gingen later naar bed, sliepen minder regelmatig, leefden minder volgens het natuurlijke licht en kregen vaker slaapstoornissen. De bekende theorie dat pre-industriële mensen standaard in twee blokken sliepen, wordt bovendien genuanceerd. Historische termen als ‘eerste slaap’ hadden meerdere betekenissen en vormen geen hard bewijs voor een universeel gesegmenteerd slaappatroon.

Ook genetisch bestaat er geen ideale slaapduur voor iedereen. Mensen met een zeldzame DEC2-variant kunnen van nature ongeveer zes uur slapen zonder vermoeid te raken. Zij zouden volgens de onderzoekers niet automatisch als patiënten moeten worden behandeld. Ook bij dieren verschilt slaap sterk, afhankelijk van onder meer gevaar, leefomgeving en stofwisseling.

De review benadrukt daarnaast dat sociale en ecologische omstandigheden zwaar wegen. Bewoners van armere wijken hebben vaker last van nachtelijk licht, verkeerslawaai en een slechtere slaapkwaliteit. Klimaatverandering vergroot het probleem door meer warme nachten, vooral voor mensen met lage inkomens en zonder airconditioning. Daarom moet slaap niet alleen op duur worden beoordeeld, maar ook op tijdstip, regelmaat, kwaliteit en de omstandigheden waarin iemand slaapt.