Al voor de geboorte kan een vetrijk dieet de ontwikkeling van de afweer verstoren

dinsdag, 17 november 2026 (11:12) - Scientias.nl

In dit artikel:

Een onderzoek van de Universiteit van Pennsylvania wijst erop dat vetrijk voedsel tijdens de zwangerschap en kort na de geboorte het immuunsysteem blijvend kan verzwakken. Muizen waarvan de moeders tijdens de dracht vetrijk voer kregen en die dit dieet na de geboorte voortzetten, werden jong te zwaar en maakten minder afweercellen aan die nodig zijn voor langdurige bescherming na een infectie of vaccinatie. Daardoor reageerden ze minder sterk op vaccins.

De onderzoekers ontdekten dat vooral de ontwikkeling van T-cellen was verstoord. Normaal groeit een deel daarvan uit tot cellen die andere afweercellen aansturen bij de productie van antistoffen. Bij de muizen ontstonden daarentegen vaker T-cellen die ontstekingen stimuleren. In onrijpe T-cellen was een gen minder actief dat een belangrijke rem op het immuunsysteem aanmaakt. Daardoor ontstonden minder van de regulerende ‘regisseurscellen’ die een effectieve en langdurige afweer helpen opbouwen.

Zowel voeding tijdens de zwangerschap als in de eerste levensweken bleek afzonderlijk al voldoende om de immuunreactie te verzwakken. Het effect hield bij de muizen minstens zes weken aan nadat ze weer normaal voedsel kregen en hun gewicht hersteld was. Door de genoemde immuunrem in muizencellen kunstmatig te versterken, konden de onderzoekers een deel van het tekort herstellen. Dat ondersteunt volgens hen een oorzakelijk verband, maar het herstel was niet volledig.

Ook bij vijf mensen met een zeldzame erfelijke aandoening, onder wie drie kinderen en twee volwassenen, vonden de onderzoekers minder van deze regulerende T-cellen. Bij hen was echter een kopie van hetzelfde gen erfelijk defect. Dat resultaat ondersteunt de belangrijke rol van het gen, maar bewijst niet dat kinderen met obesitas dezelfde afwijking hebben.

De onderzoekers vermoeden dat een vroeg vetrijk dieet kan bijdragen aan de hogere vatbaarheid van kinderen met obesitas voor ernstige luchtweginfecties. Of kinderen met obesitas daadwerkelijk minder goed of minder lang op vaccins reageren, is nog onduidelijk: eerdere studies spreken elkaar tegen. De deskundigen benadrukken daarom dat het onderzoek vooral uit een muismodel bestaat en dat de menselijke gegevens zeer beperkt zijn. Een geneesmiddel dat de immuunrem beïnvloedt, is voorlopig speculatief; onderzoek naar gezonde voeding rond de zwangerschap en aangepaste vaccinatiestrategieën ligt meer voor de hand.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Denzel Dumfries uitgesproken na 5-0-nederlaag: ‘Als wij een topploeg willen zijn...’