AI leest orgaanleeftijd af in een druppel bloed

In dit artikel:

Onderzoekers van het Oostenrijkse CeMM-instituut en de Universiteit van Wenen hebben een AI-methode ontwikkeld die de biologische leeftijd van afzonderlijke organen kan schatten. Die leeftijd kan sterk verschillen binnen één lichaam: iemands hart kan bijvoorbeeld ouder zijn dan de huid. De resultaten zijn gepubliceerd in Nature Medicine.

Voor hun onderzoek analyseerden André Rendeiro en zijn team ruim 25.000 hoge-resolutiebeelden van meer dan veertig soorten weefsel uit het GTEx-project. De monsters waren afkomstig van 983 mensen. In tegenstelling tot eerdere biologische klokken keken de onderzoekers niet alleen naar DNA- en genmarkers, maar ook naar de microscopische structuur van het weefsel.

Daaruit bleek dat organen hun eigen verouderingspatroon volgen. Longen, nieren en alvleesklier gaan vooral tussen het twintigste en veertigste levensjaar snel achteruit. Grote bloedvaten en skeletspieren verouderen meer sprongsgewijs, terwijl de baarmoeder tijdens de menopauze abrupt verandert door hormonale schommelingen. Ook leefstijl, ziekten en toeval kunnen de orgaanleeftijd beïnvloeden. De weefselklokken schatten die leeftijd met een gemiddelde foutmarge van 4,9 jaar.

Omdat voor een dergelijke meting geen orgaanbiopt wenselijk is, koppelden de onderzoekers de weefselgegevens aan genexpressieprofielen uit bloed. Een nieuw AI-algoritme kon zo de leeftijd van organen uit een bloedmonster afleiden. De methode herkende bovendien patronen die passen bij onder meer Alzheimer, beroerte, de ziekte van Crohn, vasculitis en diabetes.

De bloedtest is nog niet klaar voor routinematig gebruik, maar kan artsen in de toekomst helpen behandelingen gerichter te kiezen en het verloop van ziekten beter te volgen.