2026 heeft nu al een 'valse herfst', wat betekent dat voor ons en de natuur?

In dit artikel:

Hoewel het nog augustus is, verliezen bomen al bladeren en soms zelfs zaden en takken. Volgens ecoloog Wieger Wamelink van Wageningen University & Research komt dat niet door de normale overgang naar de herfst, maar door de langdurige droogte van de afgelopen maanden.

Bij een gewone herfst reageren bomen op dalende temperaturen en kortere dagen. Ze halen voedingsstoffen uit hun bladeren en slaan die op in wortels, stam en takken om de winter door te komen. Bij deze ‘valse herfst’ is een gebrek aan vocht de oorzaak. Daardoor kunnen bomen volgend jaar minder knoppen en bladeren vormen, omdat die al in het huidige jaar worden aangelegd. Ook kunnen ze energie tekortkomen om zaden, zoals eikels, verder te ontwikkelen. Bij ernstig verdroogde bomen, onder meer beuken, breken zelfs takken af doordat het hout hun gewicht niet meer kan dragen.

Een eenmalige valse herfst hoeft volgens Wamelink niet direct desastreus te zijn, maar herhaalde droogte kan bomen en ecosystemen ernstig verzwakken en uiteindelijk tot sterfte leiden. Het verplaatsen van soorten naar koelere gebieden kan helpen, maar is riskant omdat soorten afhankelijk zijn van hun eigen ecosysteem en daar invasief kunnen worden.

Naast het tegengaan van klimaatverandering pleit Wamelink daarom voor bescherming van bestaande natuur en voor verbonden natuurgebieden, zodat soorten naar het noorden kunnen migreren. Waar behoud in Nederland niet meer mogelijk is, moeten soorten worden geholpen een geschikter leefgebied te vinden.