169 jaar na zijn geboorte: waarom Tsiolkovski nog steeds de vader van de ruimtevaart is

In dit artikel:

Op 17 september 2026 is het 169 jaar geleden dat Konstantin Edoeardovitsj Tsiolkovski werd geboren in het Russische gouvernement Rjazan. De dove dorpsleraar uit Kaluga geldt als een van de grondleggers van de ruimtevaart, hoewel hij zelf nooit een raketlancering meemaakte.

Tsiolkovski verloor op tienjarige leeftijd vrijwel volledig zijn gehoor door roodvonk. Hij verliet daarom de school, maar studeerde zelfstandig natuurkunde en wiskunde en volgde later colleges in Moskou. Geïnspireerd door onder meer Jules Verne werkte hij aan de vraag hoe mensen andere planeten zouden kunnen bereiken.

In 1903 beschreef hij wiskundig hoe een raket met veranderende massa beweegt. Zijn inmiddels beroemde raketvergelijking legt de relatie vast tussen de snelheid van een raket, de uitlaatsnelheid van de gassen en de hoeveelheid brandstof. Hij voorzag vloeibare waterstof als brandstof en vloeibare zuurstof als oxidator. Omdat een enkele raket te zwaar zou worden om voldoende snelheid te bereiken, stelde hij bovendien meertrapsraketten voor, waarbij lege tanks en motoren onderweg worden afgestoten. Die ideeën publiceerde hij verder in 1929.

Voor Tsiolkovski was rakettechnologie geen doel op zich, maar een middel om de mensheid naar andere werelden te laten uitgroeien. Hij droomde van ruimtestations, nederzettingen op asteroïden en kolonisatie van het zonnestelsel. Hij overleed in 1935, 22 jaar voor de lancering van Spoetnik, maar zijn theorieën vormden een basis voor het werk van latere ruimtevaartingenieurs, onder wie Sergei Korolev. Zijn nalatenschap leeft voort in de raketten van vandaag, een maankrater en het ruimtevaartmuseum in Kaluga.